Polscy naukowcy koordynują europejsko-amerykańską współpracę przy rozwoju technologii jądrowych
20 lutego 2017, 12:06Narodowe Centrum Badań Jądrowych jest koordynatorem prac badawczo-rozwojowych reaktorów wysokotemperaturowych (HTR), prowadzonych w ramach europejsko-amerykańskiej współpracy "GEMINI+". To jeden z pięciu zwycięskich projektów instytutu ze Świerka w najnowszym konkursie EURATOM.
Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga
10 kwietnia 2026, 16:38Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.
Profesor Glei bada, dlaczego łacina nie zginęła
29 marca 2017, 05:08Łacina to niezwykły język. Od setek lat nie ma on rodzimych użytkowników, nikt nim na co dzień nie mówi, a mimo to język nie zaginął. Miliony osób uczą się łaciny, dziesiątki tysięcy ją znają. Język nie jest wykorzystywany do rozmów, ale do pisania i czytania już tak. Profesor Reinhold Glei z Instytutu Filologii Łacińskiej Uniwersytetu Zagłębia Ruhry w Bochum bada, dlaczego łacina nie zniknęła.
Potężna erupcja wykorzystana podczas chrystianizacji Islandii
19 marca 2018, 11:20Wspomnienie o największej w historii Islandii erupcji wulkanicznej, które znajdziemy w apokaliptycznym poemacie Voluspa, zostały wykorzystane podczas konwersji Islandczyków na chrześcijaństwo.
Niezwykły chrześcijański zabytek z Vindolandy
31 sierpnia 2020, 04:54Na terenie niezwykłej Vindolandy, rzymskiego fortu powstałego na północnych rubieżach Imperium Romanum, znaleziono niezwykły zabytek. W ruinach kościoła z VI wieku odkryto 14 fragmentów niezwykle rzadkiego chrześcijańskiego ołowianego kubka lub kielicha. Tym, co czyni znalezisko jeszcze bardziej wyjątkowym jest fakt, że na fragmentach wyryto różne symbole chrześcijańskie.
Pojawienie się łaciny wywołało... rozkwit pisma runicznego. Średniowieczna Norwegia była dwujęzyczna
12 października 2020, 18:19Dobrze znany jest fakt, że w epoce wikingów oraz późniejszym średniowieczu na terenie dzisiejszej Norwegii posługiwano się runami. Obecnie nikt ich już nie używa. Najnowsze badania pokazują, że przejście z pisma runicznego na alfabet łaciński nie tylko trwało znacznie dłużej niż sądzono, ale że pojawienie się łaciny spowodowało... prawdziwy rozkwit pisma runicznego.
Sprawdzili autentyczność relikwii. Czy w rzymskiej bazylice rzeczywiście są szczątki Jakuba i Filipa?
2 lutego 2021, 16:37Od VI wieku w obecnej Bazylice świętych Dwunastu Apostołów przechowywane są szczątki św. Jakuba (zw. Mniejszym) i św. Filipa – dwóch z uczniów, którzy podążali z Jezusem. Naukowcy z Uniwersytetu Południowej Danii przeprowadzili właśnie badania, których celem było określenie autentyczności relikwii.
Wspaniały wizygocki sarkofag w rzymskiej willi
22 lipca 2021, 08:07W rzymskiej nekropolii w Los Villaricos znaleziono piękny duży sarkofag z epoki Wizygotów. Niespodziewanego odkrycia dokonali naukowcy z Universidad de Murcia, pracujący pod kierunkiem profesora Rafaela Gonzáleza Fernándeza. Odkrycia dokonano w ruinach rzymskiej willi.
Średniowieczne kroniki pozwoliły na uściślenie dat wielkich erupcji wulkanicznych
6 kwietnia 2023, 10:12Obserwujący niebo średniowieczni mnisi wnieśli udział do współczesnej wulkanologii. Międzynarodowy zespół badawczy, pracujący pod kierunkiem uczonych z Uniwersytetu w Genewie, przeanalizował średniowieczne kroniki, rdzenie lodowe i pierścienie drzew, co pozwoliło na precyzyjne datowanie jednych z największych erupcji wulkanicznych w historii ludzkości. W ten sposób uzyskali nowe informacje dotyczące jednego z najbardziej aktywnych wulkanicznie okresów na Ziemi.
Podczas zorganizowanego wydarzenia dla detektorystów odkrył późnorzymski skarb
29 czerwca 2023, 15:21W Euston w hrabstwie Suffolk odkryto późnorzymski skarb: cynowe talerze, półmiski, misy i kubki. Naczynia zakopano ułożone w stos. Archeolodzy podejrzewają, że chciano je w ten sposób przechować albo zostały złożone w ofierze.
